FACTORİNG NEDİR

Factoring işlemi en basit tanımıyla, ticari ilişkiden doğan müşteri alacaklarının factoring şirketi tarafından bedeli peşin ödenmek üzere satın alınmasıdır.Diğer bir anlatımla her türlü mal ve hizmet satışından doğan vadeli faturalı alacakların factoring şirketine temlik edilerek karşılığında, factoring şirketinden vadeli alacakların bedelini vadesinden önce nakit olarak alınması ve tahsilat hizmeti verilmesidir.

Factoring işlemi Nakit sağlama, tahsil hizmeti verme ve risk üstlenme fonksiyonlarını bir arada gerçekleştiren bir finansman biçimidir.

Nakit Sağlama Fonksiyonu :

Factoring şirketi tarafından devir alınan faturalar karşılığında, alacağın vadesine göre factoring ücreti ve komisyonu karşılığı nakit ödenme işlemi,

Hizmet verme fonksiyonu:

Alacağı devreden müşterilerin bu alacaklarının kayıtlarının tutulması,müşteri adına ihtar ve tahsil işlemlerinin yürütülmesi ve gerektiğinde icra yolu ile tahsil edilmesi, borçlu istihbaratlarının yapılarak müşterilere sunulması,

Risk Üstlenme Fonksiyonu :

Müşteri tarafından devredilen faturalı alacakların ödenmeme riskinin üstlenilmesi işlemi.

Factoring işleminde üç taraf vardır;

1.Müşteri (Firma):

Factoring hizmetini talep eden ve vadeli alacaklarını factoring şirketine devreden işletme,

2.Factoring Şirketi (Factor):

Müşteri alacaklarını devir alarak karşılığını peşin olarak ödeyen şirket,

3.Borçlu:

Müşterinin alacaklı olduğu kişi veya işletme,vadeli mal ve hizmet alan,

FACTORİNG İŞLEMİNİN İŞLEYİŞİ

Factoring işlemine Alacak temliki-Tahsilat ve Nakit yönetimi şeklinde bakabiliriz. Factoring ilişkisi, factoring şirketi tarafından Factoring Derneği tarafından standart olarak hazırlanmış olan ve müşterinin borçluları karşısında tüm mevcut ve gelecekteki alacaklarını factoring şirketine devrini içeren Factoring Sözleşmesinin müşteri tarafından imzalanması ile kurulur.Factoring işlemi öncelikle müşteri ve borçluların kredibilitelerinin tesbiti için aşağıdaki belgelerin alınması ile başlar.

· Müşterinin son iki yıllık finansal tabloları
· İmza Sirküleri
· Kuruluş ticari sicil gazetesi
· Sermaye arttırım ticaret sicil gazeteleri
· Hazirun cetveli
· Vergi levhası
· Oda kaydı
· Borçlunun adresi, bankası, temas kurma izni,

Factoring şirketi bu belgeler ile müşterisi ve borçlu hakkında istihbarat yapar.Factoring sözleşme şartlarına göre, factoring faiz oranı ve komisyon oranı onaylanır.Müşteri ile factoring sözleşmesi imzalanır ve müşterinin faturalı, alacaklarının factora temliki ile onaylanan kredi limiti içinde çalışmalara başlanır.

Alacak Temliki ile ödeme:

· Müşteri doğmuş ve doğacak faturalı alacaklarını factoring şirketine temlik eder,
· Müşteriden temlik alınan alacaklara ait belgeler alınır,
· Factoring şirketi düzenlenen sözleşme şartları çerçevesinde alacakları devir alır.
· Factoring şirketi, devir aldiği alacaklar karşılığında mutabakata varılan ücret ve komisyon karşılığında müşterisine nakit ödemeyi yapar.

Tahsilat Yöntemi :

· Vadeli satışlardan oluşan alacakların tahsilini factoring şirketimiz yapar.
· Alacakların kayıtları ve takibi factoring şirketimizce yapılır.
· Factoring şirketimizce tahakkuk eden factoring ücreti,komisyon, v.s.masraflar için fatura düzenlenir.Bu faturalar finansman gideri olarak gösterilir.

Nakit Yönetimi :

Müşteri vadeli alacaklarını factoring şirketine temlik ederek fatura bedelini vadesinden önce nakit olarak kullanabilir.Nakit yönetimi ile alacakların nakit dönüşümü hızlanır.Nakit sıkıntısı dış kaynak kullanılmadan cari aktif olan alacaklardan giderilmiş olur.

FACTORİNG MALİYETİ :

Factoring sözleşmesi ile şirketlere sunulan Alacak-Tahsilat-Nakit yönetimi hizmetleri karşılığında müşteriye iki farklı maliyet yansıtılır.Birincisi Factoring komisyonu, ikincisi ise Factoring ücretidir. Factoring Komisyonu: Factoring şirketi kredi istihbarat araştırması, risk,alacak hesaplarının tutulması ve tahsilatı hizmetleri karşılığında temlik edilen fatura tutarı üzerinden % 0.5 - %2.5 oranı arasında komisyon alır.Bu işlem factoring işlemi yapılırken ödemeden mahsup edilir.Müşteriye fatura edilir.

Factoring Ücreti :

Factoring şirketi tarafından, ödeme tarihinden tahsilata kadar geçen süre için uygulanan ve ekonomik koşullara göre belirlenen faiz oranıdır.Factoring ücreti, alacak tutarı,gün ve faiz oranı üzerinden hesaplanır ödemeden mahsup edilir ve müşteriye fatura edilir.

FACTORİNG HANGİ ALANLARDA UYGULANABİLİR :

Başlangıçta tekstilde faaliyet gösteren firmalara uygulanan factoring işlemleri gelişme göstermiş ve özellikle tüketim malları ticareti yapan firmalarda en çok kullanılan finansal hizmet olmuştur.Yaygın olarak kullanıldığı alanlar ;

· Otomotiv yan sanayi,
· Makine parçaları dağıtım ve satışı,
· Tekstil ürünleri üretim ve satışı,
· Elektronik parça ve cihaz üretimi,
· Gıda ve ihtiyaç maddesi satışı
· Kimyasal madde üretimi ve satışı,
· İnşaat malzemesi üretimi ve satışı,
· Mobilya, ayakkabı imali,
· Reklam hizmetleri,
· Basın yayın,kağıt üretimi
· Bilgisayar ithali ve satışı

Özellikle vadeli tüm alacaklar factoring işlemi için uygundur.

FACTORİNG İŞLEMİNİN AVANTAJLARI :

1. Factoring işlemiyle sağlanan fon sayesinde işletmeler:

· Satışlarındaki artışları finanse edilebilir.
· Düzenli bir nakit akışı ile hammadde alışlarını peşin bedelle alarak indirimlerden yararlanabilir ve vade farkı ödemezler.
· Kredi kurumlarına düzenli ödemeleri ile kredi değerliliğini artırabilirler.
· Mevsimsel olarak artan satışların finansmanını karşılarlar.
· Alacakların tahsili ve borçların ödenmesi sonucunda bilançolarını daha likit hale getirirler.
. Alacaklarının tahsilatıyla uğraşmasıdır.

2. Kayıtların factoring şirketlerince tutulmasıyla işletmeler :

· Satış, müşteri cari hesap muhasebesi tutma ve kredi kontrol servisi maliyetinden kurtulur.
· Alacak tahsili ve kontrolü yerine iş geliştirme çalışmalarına daha fazla zaman ayırabilirler.

3. Kredi istihbaratı sonucunda işletmeler :

· Riski yüksek firmalardan kaçınma olanağı bulur.
· Müşteri istihbaratı masrafından kurtulur.

4. Bankalardan kullanılan kredilerde :

.Faiz üzerinden alınan %6 KKDF Factoring ücretlerine uygulanmamaktadır.

FACTORİNG HUKUKU :

Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu factoring hukukunun altyapısını oluşturmaktadır.Ancak,TC.Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, factoringin çalışma esaslarını sağlıklı bir yapıya kavuşturmak için 90 sayılı KHK'da değişiklik hazırlayarak,Bakanlar Kurulu kararı ile ilk yasal düzenlemeyi yapmıştır.Bu yasa ile factoring tanımı yapılmıştır." Faturaya veya mal veya hizmet satışlarından doğmuş ve doğacak alacakları temlik ederek tahsilini üstlenmek ve alacaklara karşılık ödemelerde bulunarak finansman sağlamak". 90 sayılı KHK sektöre giriş için genel kuralları koymuş ve yönetmeliklerle ayrıntıları belirleme yetkisini Hazine Müsteşarlığına vermiştir. Factoring yönetmeliği zaman zaman güncellenmekte ve genel çerçevesini çizmektedir.

- Şirketler sadece Anonim şirket olarak kurulabilirler.
- Asgari sermaye 3 trilyon TL.dir.
- Borçlanma sınırı özkaynakların 15 katıdır.
- Müşterilerle yazılı sözleşme yapılması zorunludur.
- Factoring şirketleri teminat mektubu veremezler.
- İşlemlerin fatura veya ticari alacağı gösteren bir belge ile belgelenmelidir.